Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar
Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów we Wrocławiu

 

Strona główna
Statut SUOZUN
Kontakt i konto
Publikacje
Aktualności
Protesty
Wystawa

 

 

Wydarzenia i działalność Stowarzyszenia

Budowa Pomnika-Mauzoleum

Po zarejestrowaniu w Sądzie we Wrocławiu w dniu 22.01.1992 r. Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, jego przewodniczący Szczepan Siekierka zaproponował budowę Pomnika - Mauzoleum. Na posiedzeniu dnia 6 października 1994 r. Prezesów Stowarzyszeń Organizacji Kresowych
i Kombatanckich, wybrano go na Przewodniczącego Społecznego Komitetu Budowy tego Pomnika.
W styczniu 1996 r. ogłoszono konkurs na projekt Pomnika. Wpłynęło 11 projektów, wybrano projekt Jarosława Bańkowskiego.
Główną ideą budowy Pomnika-Mauzoleum było oddanie czci ofiarom zbrodni ludobójstwa ludności polskiej popełnionych przez faszystowskie organizacje OUN-UPA oraz zachowanie pamięci i uczczenia pomordowanych.
Pomnik składa się z dwu brył przedstawiających formę tzw. „piramidy azteckiej”. W miejscu przełamania,
w części środkowej wykuto postać ludzką przedstawiającą Mękę Pańską z rozpostartymi ramionami, same zaś ramiona zostały „wgniecione” w belkę granitu. Ideą Pomnika jest postawienie nagrobnego bloku kamiennego w pionie dla wydobycia i ukazanie Światu zbrodni ludobójstwa popełnionych na Kresach Południowo-Wschodnich. Faktura, która przypomina płótno, jest symbolem śmierci i zmartwychwstania pamięci i prawdy o zamordowanych.
Przełamane płyty przedstawiają niespodziewany cios zadany zamordowanym i ich rodzinom, uwidoczniony także w przerwanym napisie:

„JEŚLI ZAPO     MNĘ O NICH
TY B     OŻE
      ZAPOMN     IJ O MNIE.”

Postać, która jest a zarazem jej nie ma, wyrwana z materii, jest symbolem uniwersalnym, zrozumiałym dla każdego. Nic nie jest w stanie oddać dramatu tych wydarzeń, dlatego świat symboli w tym przypadku jest światem najbardziej adekwatnym.
W części czołowej cokołu Pomnika-Mauzoleum umieszczone są herby miast wojewódzkich na kresach południowo-wschodnich II R.P., gdzie w latach 1939–1947 OUN-UPA mordowała bezbronną ludność polską.

Nieprzypadkowo Pomnik-Mauzoleum wzniesiono we Wrocławiu. Na Ziemiach Zachodnich po drugiej wojnie światowej zamieszkało większość tych, którzy ocaleli z tego straszliwego pogromu Polaków, dokonanego na całym obszarze od Polesia do Karpat i od Zbrucza aż po San. Konieczna jest świadomość, że filozofie nienawiści, nazizmy narodowe czy religijne ekstremizmy i fundamentalizmy, odejście od powszechnych zasad ludzkiej solidarności i chrześcijańskiej miłości są śmiertelną chorobą ludzkości. Trzeba z nią walczyć nie ukrywając prawdy, wskazywać sprawców i następstwa ich czynów.
Pomnik przypomina wydarzenia, których nie można wymazać z historii stosunków polsko - ukraińskich. Wyraźnie wskazuje faszystów ukraińskich jako odpowiedzialnych za dokonanie ludobójstwa. Faszyści ci z pod znaku OUN-UPA sprowadzili też ogrom nieszczęść na naród ukraiński. To też na fundamencie tej prawdy trzeba budować dobrosąsiedzkie stosunku Polski i Ukrainy i przyjaźń ludzi obu narodów, bo tylko prawda zbliża narody. Pomnik ma służyć tej prawdzie.
Przed odsłonięciem Pomnika - Mauzoleum w dniu 25 września 1999 r. w kościele p.w. Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu odbyła się Msza Święta za zamordowanych przez OUN-UPA. Koncelebrze przewodniczył Metropolita Wrocławski Jego Eminencja ks. Henryk Kardynał Gulbinowicz w asyście ks. Prałata Stanisława Pawlaczka proboszcza parafii i 20 księży. W uroczystej Mszy Św. wzięło udział ponad trzy tysiące wiernych z kraju i z zagranicy. Było ponad 100 harcerzy, Strzelcy i 45 Pocztów Sztandarowych, Kompania Honorowa z Pocztem Sztandarowym Śląskiego Okręgu Wojskowego i Orkiestra Wojska Polskiego.
Po Mszy Św. Jego Eminencja ks. Henryk Kardynał Gulbinowicz w asyście rodzin zamordowanych odsłonił
i poświęcił Pomnik - Mauzoleum.

Przewodniczący SUOZUN
Szczepan Siekierka

 

Galeria fotografii uroczystości związanej z odsłonięciem
i poświęceniem Pomnika–Mauzoleum.

Jego Eminencja ksiądz Henryk Kardynał Gulbinowicz, ksiądz Janusz Popławski i ksiądz Prałat Stanisław Pawlaczek modlą się podczas Mszy Św. dnia 25.09.1999 r. w intencji zamordowanej ludności polskiej przez nazistów ukraińskich z pod znaku OUN-UPA na Kresach Południowo-Wschodnich.
Na ołtarzu, w kościele Na Piasku
p.w. Najświętszej Marii Panny,
złożone do poświęcenia urny
z ziemią z mogił ofiar zbrodni ludobójstwa
na Kresach Południowo-Wschodnich.
Harcerze ustawiają urny na cokole
Pomnika-Mauzoleum.
Pomnik-Mauzoleum
przed odsłonięciem i poświęceniem.
Jego Eminencja ksiądz Henryk
Kardynał Gulbinowicz
poświęca Pomnik-Mauzoleum.
Poczty sztandarowe organizacji kresowych, sybiraków i kombatantów.
Podhalańczycy ze sztandarem wraz
z księdzem Edwardem Mazurem
kapelanem ŚZŻAK III Obszar - Lwów.
Pomnik-Mauzoleum w całej okazałości.
Harcerze pod Pomnikiem-Mauzoleum
3 maja 2000 r.
Mapa umiejscowienia Pomnika-Mauzoleum
we Wrocławiu.

Strona główna | Statut SUOZUN | Kontakt i konto | Publikacje | Aktualności | Protesty | Wystawa